Μια από τις απορίες που εκφράζουν συχνά οι… αμύητοι στην ορολογία και όσα ισχύουν διεθνώς στην αγορά ενέργεια είναι, τι σημαίνουν όροι όπως CO2s και GOs και ποια είναι η μεταξύ τους διαφορά.

Τι είναι τα CO2s;

Ο όρος CO2s αφορά στα δικαιώματα εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, τα οποία αγοράζονται και πωλούνται στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας των Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι το πρώτο που θεσπίστηκε διεθνώς κι εξακολουθεί αποτελεί το μεγαλύτερο στον κόσμο καθώς και τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Πώς λειτουργεί το ΣΕΔΕ; Η λειτουργία του ΣΕΔΕ βασίζεται στην «αρχή» επιβολής ανώτατων ορίων και εμπορίας (Cap and Trade ), σύμφωνα με την οποία καθορίζεται ένα ανώτατο όριο για τη συνολική ποσότητα αερίων θερμοκηπίου που μπορούν να εκπέμπονται από όλες τις εγκαταστάσεις που συμμετέχουν σε αυτό. Βάσει των ορίων αυτών, εκχωρούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση «δικαιώματα» εκπομπών αερίων ρύπων, τα οποία συνήθως δημοπρατούνται και μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Ειδικότερα, το ΣΕΔΕ: Αφορά στις εκπομπές των εξής αερίων:
  • διοξειδίου του άνθρακα (CO2)
  • υποξειδίου του αζώτου
  • υπερφθορανθράκων
  • μεθανίου
  • υδροφθορανθράκων
  • εξαφθοριούχου θείου
Εφαρμόζεται στις εξής εγκαταστάσεις:
  • μονάδες παραγωγής ενέργειας
  • ενεργοβόρους βιομηχανικούς κλάδους
  • Πτήσεις αεροσκαφών εντός της, της Νορβηγίας και της Ισλανδίας
Τα δικαιώματα μπορούν να μεταβιβάζονται μεταξύ εγκαταστάσεων, αεροπορικών εταιρειών και φορέων της αγορές στις χώρες εντός και εκτός ΕΕ, στις οποίες αναγνωρίζονται. Οι εγκαταστάσεις οφείλουν να παρακολουθούν και να αναφέρουν τις εκπομπές τους σε CO 2 , εξασφαλίζοντας ότι παραδίδουν επαρκή δικαιώματα στις αρχές για να καλύψουν τις εκπομπές τους. Εάν οι εκπομπές μιας εγκατάστασης υπερβαίνουν τις τιμές που ορίζονται από τα δικαιώματά της, τότε οφείλει να αγοράζει δικαιώματα από άλλους για να καλύψει τη διαφορά. Αντίθετα, αν μια εγκατάσταση έχει αποδώσει ικανοποιητικά στη μείωση των εκπομπών της με συνέπεια να εκπέμπει λιγότερα αέρια απ’ όσα προβλέπονται από τα δικαιώματά της, έχει τη δυνατότητα να πουλήσει το υπόλοιπο των δικαιωμάτων της. Οι μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην Ελλάδα έχουν εκχωρήσει τα ισοδύναμα μη έκλυσης διοξειδίου του άνθρακα στο λογαριασμό ΕΛΑΠΕ, από τον οποίο αποζημιώνεται η παραγωγή πράσινης ενέργειας.   CO2s και Κόστος Ενέργειας Η αγοραπωλησία των δικαιωμάτων έχει καταστήσει το ΣΕΔΕ τον πλέον οικονομικό κι αποτελεσματικό τρόπο μείωσης των εκπομπών χωρίς σημαντική κυβερνητική παρέμβαση. Οι εκπομπές είναι ο σπουδαιότερος λόγος του ασύμφορου της λειτουργίας των λιγνιτικών εργοστασίων στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, καθώς οι τιμές αγοράς των δικαιωμάτων εκπομπής έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Το μηνιαίο κόστος για κάθε λιγνιτική μονάδα μπορεί να εκτιμηθεί από την παρακάτω εξίσωση: 𝐶𝐶𝑂2=𝑐𝑖×𝑐𝑝×𝐸 Όπου:
  • ci είναι η ένταση άνθρακα κάθε λιγνιτικής μονάδας σε tn CO2/MWh
  • cp είναι η τιμή άνθρακα σε €/tn CO2
  • E είναι η ηλεκτρική ενέργεια που παρήγαγε η λιγνιτική μονάδα σε MW
Για να κατανοηθεί το τεράστιο κόστος για τις λιγνιτικές μονάδες παραθέτουμε τον παρακάτω πίνακα έντασης εκπομπής των λιγνιτικών μονάδων του βασικού παρόχου ενέργειας στην Ελλάδα, όπως αυτές αναφέρονται σε πρόσφατη έγκυρη έκδοση του The Green Tank. Tόνος εκπομπών CO2/MWh

Τι είναι τα GOs;

Η Εγγύηση Προέλευσης (Guarantee of Origin- GoO/GO) είναι ένα ηλεκτρονικό πιστοποιητικό, το οποίο εκδίδεται για 1MWh ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές (ΑΠΕ) ή Συμπαραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), φέρει το σύνολο της πληροφορίας που αφορά την παραγωγή της και έχει διάρκεια ζωής δώδεκα μήνες. Οι κανόνες για την έκδοση και την διαχείριση των Εγγυήσεων Προέλευσης ορίστηκαν με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2009/28/ΕΚ, ενώ η Οδηγία 2012/27/ΕΕ περιέλαβε στο καθεστώς των Ε.Π. την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από ΣΗΘΥΑ. Ο θεσμός ενισχύθηκε και επεκτάθηκε στο βιοαέριο, συμπεριλαμβανομένου του υδρογόνου, με την Οδηγία 2018/2001/ΕΕ, η προθεσμία μεταφοράς της οποίας στο εθνικό δίκαιο είναι η 30η Ιουνίου 2021.   Καθαρή Ενέργεια Οι προμηθευτές ενέργειας, όπως η WE ENERGY, εξασφαλίζουν Εγγυήσεις Προέλευσης αυτής της ενέργειας από ηλεκτροπαραγωγούς ΑΠΕ και στη συνέχεια τις μεταβιβάζουν σε εταιρικούς και βιομηχανικούς τους πελάτες. Σκοπός των Εγγυήσεων Προέλευσης είναι η προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στον τελικό καταναλωτή μέσω της απόδειξης της προέλευσης της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει. Με άλλα λόγια, οι Εγγυήσεις Προέλευσης πιστοποιούν ότι συγκεκριμένη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται σε μια επιχείρηση μέσα στο διάστημα ενός έτους, αντιστοιχεί σε ισόποση ενέργεια προερχόμενη από Ανανεώσιμες Πηγές, όπως ο ήλιος και ο άνεμος.   Η επίδοση της WE ENERGY Η έκδοση Εγγυήσεων Προέλευσης στους πελάτες της, οδήγησε τη WE ENERGY να πετύχει μια εντυπωσιακή επίδοση όσον αφορά στην καθαρότητα του ενεργειακού της μείγματος. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ελληνικού Κράτους, το 81,3% της ηλεκτρικής ενέργειας που διέθεσε η WE ENERGY στους πελάτες της το 2018 προήλθε από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το υπόλοιπο 18,7% αφορά επίσης σε «πράσινη ενέργεια», η οποία ωστόσο διατέθηκε σε πελάτες σε μικρές καταναλώσεις, που δεν συνυπολογίζονται στο δελτίο του εθνικού μείγματος ενέργειας. Το αντίστοιχο ποσοστό της WE ENERGY για το 2019, αναμένεται να αγγίξει το 100%!